Naukowcy sprawdzili, czy można wzmocnić kontrolę nad impulsywnymi decyzjami przez nieinwazyjną stymulację mózgu. W międzynarodowym badaniu z udziałem prof. Mirosława Wyczesanego z Uniwersytetu Jagiellońskiego uczestnicy po pobudzeniu określonego obszaru mózgu podejmowali bardziej racjonalne decyzje w zadaniu przypominającym grę hazardową.
Naukowiec z UJ w międzynarodowym zespole
W badaniu uczestniczył prof. Mirosław Wyczesany z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W zespole byli także między innymi prof. Markus Junghöfer i dr Thomas Kroker z Uniwersytetu w Münster. Wyniki opublikowano na łamach czasopisma „Psychophysiology”. Praca dotyczyła mechanizmów, które stoją za impulsywnym podejmowaniem decyzji, zwłaszcza w sytuacjach związanych z ryzykiem straty i natychmiastową gratyfikacją.
Obszar mózgu ważny dla kontroli zachowania
Badacze skupili się na brzuszno-przyśrodkowej korze przedczołowej, oznaczanej skrótem vmPFC. To struktura w przedniej części mózgu, związana między innymi z oceną wartości nagród, przewidywaniem konsekwencji działań i hamowaniem niekorzystnych impulsów. Wcześniejsze badania neurologiczne wskazywały, że uszkodzenia tego obszaru mogą utrudniać przewidywanie skutków decyzji i sprzyjać zachowaniom ryzykownym. Podobne zaburzenia aktywności vmPFC obserwuje się u osób z uzależnieniem od hazardu oraz innymi uzależnieniami behawioralnymi.
Jak wyglądał eksperyment?
W eksperymencie wzięły udział 72 zdrowe osoby. Zastosowano trzy warianty stymulacji: pobudzającą, hamującą oraz pozorowaną, która pełniła rolę placebo. Metoda polegała na przepuszczaniu bardzo słabego prądu przez wybrane rejony mózgu za pomocą elektrod umieszczonych na skórze głowy. Nie powodowała bólu ani zmian w tkankach, ale mogła czasowo zwiększać albo zmniejszać pobudliwość neuronów. Po stymulacji uczestnicy wykonywali zadanie przypominające grę hazardową, w którym poznawali prawdopodobieństwo wygranej i decydowali, jaką kwotę postawić.
Mniej ryzyka tam, gdzie rosła szansa straty
Najważniejszy wynik dotyczył osób poddanych pobudzającej stymulacji vmPFC. Gdy prawdopodobieństwo wygranej było wysokie, uczestnicy stawiali większe kwoty. Kiedy jednak ryzyko straty rosło, ograniczali zakłady. Inaczej zachowywały się osoby po stymulacji hamującej – częściej podejmowały nadmierne ryzyko. Szczególnie widoczne było to w próbach niekorzystnych matematycznie, gdy ryzyko straty przewyższało szanse wygranej. W takich sytuacjach osoby po pobudzającej stymulacji traciły wyraźnie mniej pieniędzy niż uczestnicy z grupy kontrolnej.
EEG pokazało reakcję mózgu na wynik
Podczas zadania naukowcy rejestrowali aktywność mózgu za pomocą elektroencefalografii EEG, dzięki czemu mogli obserwować procesy zachodzące w bardzo krótkim czasie podczas podejmowania decyzji i oceniania rezultatów. Po pobudzającej stymulacji uczestnicy trafniej przewidywali spodziewane wyniki. Gdy rezultat był zgodny z oczekiwaniami, reagowali spokojniej. Silniejsze reakcje pojawiały się natomiast przy zdarzeniach zaskakujących, zwłaszcza niespodziewanych zyskach lub stratach. Według autorów może to wskazywać na głębsze przetwarzanie informacji i skuteczniejsze uczenie się na podstawie własnych doświadczeń.
Możliwe znaczenie dla terapii, ale jeszcze nie dla praktyki
Wyniki są ważne z perspektywy badań nad uzależnieniami behawioralnymi, ponieważ jedną z ich cech jest trudność w wyciąganiu wniosków z negatywnych konsekwencji. Osoba uzależniona od hazardu może przegrywać pieniądze, a mimo to kontynuować grę. Jeśli stymulacja vmPFC poprawia przewidywanie skutków działań i hamowanie impulsów, w przyszłości mogłaby stać się wsparciem psychoterapii. Autorzy zaznaczają jednak, że badanie przeprowadzono na zdrowych osobach, a nie na pacjentach. Technika tDCS nie oddziałuje też wyłącznie na jeden punkt mózgu, lecz może wpływać na sąsiednie obszary. Potrzebne są więc dalsze badania kliniczne, które sprawdzą skuteczność tej metody u osób z patologicznym hazardem lub innymi uzależnieniami behawioralnymi.
Dziękujemy, że przeczytałeś nasz artykuł do końca. W Kurierze Krakowskim każdego dnia piszemy o najważniejszych wydarzeniach z Krakowa i Małopolski.
Bądź na bieżąco! Obserwuj, komentuj i udostępniaj. Odwiedź nas także na Facebooku i YouTubie.
Masz temat? Napisz do nas: kontakt@kk24.info