Kraków dostosowuje zasady ustalania stawek podatku od nieruchomości do najnowszej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego. W świetle uchwały NSA z 21 października 2024 r. gmina bada indywidualnie przypadki, w których lokale będące w posiadaniu deweloperów nie służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, lecz pełnią funkcję inwestycyjną polegającą na utrzymywaniu pustostanów dla oczekiwanego wzrostu wartości rynkowej.
Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych mieszkania używane w celach mieszkaniowych objęte są niższą stawką podatkową do 1,19 zł za m2, natomiast lokale użytkowe i powierzchnie wykorzystywane gospodarczo — w tym najem krótkoterminowy czy działalność typu hostel — podlegają znacznie wyższej stawce, sięgającej maksymalnie 34 zł za m2 w 2025 r.
NSA wskazał, że trwałe pustostany utrzymywane przez przedsiębiorcę mogą uzasadniać zastosowanie stawki właściwej działalności gospodarczej, jeśli faktyczny charakter lokalu odpowiada funkcji inwestycyjnej, a brak realizacji funkcji mieszkaniowej jest efektem decyzji gospodarczych podatnika.
Jednocześnie orzecznictwo i prawo wykluczają automatyczne stosowanie tej zasady wobec wszystkich lokali będących własnością przedsiębiorców — każdą sprawę należy rozpatrywać oddzielnie.
Kraków prowadzi obecnie dwa postępowania w celu zweryfikowania, czy w konkretnych przypadkach faktyczne okoliczności uzasadniają podniesienie stawki podatkowej. Miasto podkreśla, że lokale sprzedawane na cele mieszkaniowe czy przeznaczone na wynajem długoterminowy nie mieszczą się w pojęciu „trwałych pustostanów”, natomiast działalności krótkoterminowe oraz hostele bezwzględnie kwalifikują się do najwyższej stawki podatku.
