Miasto przygotowało projekt uchwały wprowadzający nowy model konsultacji społecznych, który ma zwiększyć udział mieszkańców w decyzjach dotyczących spraw lokalnych.
Dokument przewiduje wdrożenie dwóch pionierskich narzędzi: uproszczonych „małych konsultacji” na poziomie dzielnicowym oraz systemowego referendum dzielnicowego. Według władz miejskich nowe mechanizmy mają skrócić procedury decyzyjne, ułatwić reakcję na pilne potrzeby lokalne i wzmocnić demokrację uczestniczącą w Krakowie.
„Małe konsultacje” to szybki tryb dialogu przeznaczony do rozwiązywania lokalnych spraw, takich jak zagospodarowanie skwerów czy elementy małej architektury. Ich uruchomienie będzie możliwe z inicjatywy rady dzielnicy, grupy 20 mieszkańców tej dzielnicy lub czterech organizacji pozarządowych. Czas trwania małych konsultacji wynosi od 14 do 30 dni, a sprawozdanie z przeprowadzonego procesu ma być publikowane w ciągu 30 dni. Procedury przewidują elastyczne formy dialogu — narady sąsiedzkie, spacery badawcze, warsztaty projektowe, ankiety (online i papierowe), zbieranie opinii przez narzędzia elektroniczne oraz dyżury konsultacyjne z ekspertami. W praktyce rozwiązanie ma umożliwić szybsze podejmowanie decyzji bez uruchamiania pełnej, dłuższej procedury konsultacyjnej, której progi inicjowania są wyraźnie wyższe.
Drugim kluczowym elementem projektu jest referendum dzielnicowe — pierwsze tego typu systemowe uregulowanie w Polsce na poziomie jednostki pomocniczej gminy. Referendum będzie mogło dotyczyć kwestii lokalnych, w tym inwestycji czy funkcjonowania infrastruktury komunalnej, o ile ich realizacja nie przekracza budżetu danej dzielnicy. Wniosek o przeprowadzenie referendum złożyć będzie mogła rada dzielnicy uchwałą przy większości 3/5, prezydent miasta, rada miasta lub grupa co najmniej 10% mieszkańców danej dzielnicy posiadających czynne prawo wyborcze. Referendum dzielnicowe będzie mogło odbywać się maksymalnie raz w roku w każdej dzielnicy.
Projekt uchwały był konsultowany z komisją dialogu obywatelskiego rady miasta oraz z radami dzielnic. W najbliższym czasie rozpocznie się szerszy etap konsultacji społecznych, podczas których wszyscy mieszkańcy Krakowa będą mogli zgłaszać uwagi i opinie na temat proponowanych rozwiązań. Według prezydenta Aleksandra Miszalskiego wprowadzenie tych instrumentów stanowi inwestycję w rozwój demokracji lokalnej i kapitału społecznego, a Kraków ma szansę stać się liderem partycypacji obywatelskiej w kraju.
