Sejmik Województwa Małopolskiego przyjął apel o pilną realizację kluczowych inwestycji kolejowych, które mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju zrównoważonego, zintegrowanego i bezpiecznego systemu transportowego w regionie.
Dokument odwołuje się do zapisów Regionalnego Planu Transportowego 2021–2027 z perspektywą do 2030 r. i wskazuje priorytety obejmujące rozwój Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej (SKA), rozbudowę i modernizację infrastruktury torowej, zwiększenie dostępności przystanków w Krakowie oraz wymianę i finansowanie taboru. Sejmik podkreśla, że szybka realizacja tych zadań jest niezbędna dla poprawy mobilności ponad 3 mln mieszkańców Małopolski oraz dla wzmocnienia bezpieczeństwa infrastrukturalnego i strategicznego regionu.
W apelu za najpilniejsze zadania uznano rozbudowę infrastruktury na liniach wychodzących z Krakowa, w tym dobudowę dodatkowych torów i mijanek na kierunkach północnym (linia nr 8), wschodnim (linia nr 91), południowym (linia nr 109), południowo‑zachodnim (linia nr 94) oraz zachodnim (linia nr 133). Równolegle postulowana jest budowa łącznicy na krakowskim Żabińcu łączącej linie nr 133 i 100 wraz z modernizacją linii obwodowej nr 100 dla ruchu pasażerskiego oraz realizacja sieci przystanków i rozwiązań integrujących transport w mieście (m.in. przystanki Kraków Prądnik Czerwony, Kraków Żabiniec / Biały Prądnik, Kraków Grębałów, Kraków Lubocza) oraz poprawa dostępności dotychczasowych przystanków (między innymi Kraków Bronowice, Kraków Łobzów, Kraków Podgórze, Kraków Płaszów, Kraków Bonarka). Apel obejmuje także konieczność realizacji trzech projektów w ramach programu Kolej+ (Kraków–Olkusz, Kraków–Niepołomice, dokumentacja dla Kraków–Myślenice) oraz zapewnienie budowlanej fazy finansowania połączenia Kraków–Myślenice w ramach Krajowego Programu Kolejowego.
Sejmik wzywa do konsekwentnej realizacji dużych projektów prowadzonych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., w tym modernizacji linii nr 104 (Chabówka–Nowy Sącz) oraz budowy linii Podłęże–Szczyrzyc–Tymbark/Mszana Dolna, a także do uzupełnienia tych prac poprzez budowę łącznic i nowych połączeń (m.in. łącznica Nowy Sącz Chełmiec–Biegonice, połączenie Nowy Sącz–Krynica) oraz dobudowę drugiego toru na linii nr 99 (Chabówka–Nowy Targ–Zakopane). Wskazano także na potrzebę rewitalizacji lokalnych linii (m.in. nr 103 Trzebinia–Wadowice, 126 Chrzanów–Płaza), budowy łącznic ułatwiających manewry i bezpośrednie połączenia oraz kompleksowej rewitalizacji odcinków linii nr 117.
Apel dotyczy również wsparcia modernizacji i rewitalizacji obiektów dworcowych, budowy węzłów przesiadkowych oraz obiektów P+R i B+R przy stacjach, co ma sprzyjać integracji transportu i zwiększeniu dostępności kolei. Sejmik postuluje utworzenie dedykowanego programu finansowego na modernizację dworców oraz programów wspierających rozbudowę infrastruktury towarowej, w tym zachodniej i południowej obwodnicy kolejowej Krakowa oraz terminali towarowych, co ma zmniejszyć wpływ transportu na środowisko.
Kolejnym punktem apelu jest zapewnienie systemowego wsparcia finansowego na zakup i utrzymanie taboru regionalnego. Sejmik apeluje o zaplanowanie w budżecie państwa środków na zakup nowego taboru, prace remontowe oraz długookresowy plan finansowania, a także o sfinansowanie przez UE (w tym z KPO) zakupu 25 nowoczesnych, wieloczłonowych pociągów dla Kolei Małopolskich. Zwrócono uwagę na zagrożenie wynikające ze starzenia się zespołów trakcyjnych POLREGIO S.A. i potrzebę natychmiastowych działań inwestycyjnych, aby nie dopuścić do pogorszenia punktualności, komfortu i konkurencyjności przewozów kolejowych.
Sejmik opowiada się za pełniejszą integracją przewoźników i ułatwieniem wzajemnego honorowania biletów między operatorami regionalnymi oraz PKP Intercity na odcinkach obsługiwanych w województwie. W apelu postawiono też nacisk na dalszą cyfryzację transportu, udostępnienie elektronicznych rozkładów jazdy i automatyzację weryfikacji uprawnień ulgowych w aplikacjach mobilnych. Wreszcie Sejmik wnioskuje o utworzenie krajowego funduszu wsparcia wojewódzkich połączeń kolejowych, który miałby funkcjonować na wzór skutecznego Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych i zapewniać stabilne finansowanie rozwoju oferty kolejowej.
Dokument wskazuje, że szybka kolej aglomeracyjna istotnie przyczyniła się do wzrostu liczby pasażerów w Małopolsce — w 2024 r. przewozy zwiększyły się z 26,3 mln do 34,3 mln pasażerów — i że dalszy rozwój oferty jest możliwy wyłącznie przy kontynuacji strategicznych inwestycji, likwidacji wąskich gardeł, separacji ruchu lokalnego od dalekobieżnego oraz zapewnieniu stabilnego finansowania taboru i infrastruktury. Sejmik apeluje o podjęcie natychmiastowych i skoordynowanych działań na szczeblu krajowym i regionalnym, które umożliwią szybsze wdrożenie projektów infrastrukturalnych i taborowych, poprawią przepustowość sieci oraz ograniczą wykluczenie komunikacyjne na obszarach wiejskich i podmiejskich.