Kraków po raz kolejny stanie się częścią światowego badania mikrobiomu miast. Przeszkoleni wolontariusze, pod opieką dr. hab. inż. Pawła Łabaja, prof. UJ z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, pobiorą próbki mikroorganizmów z przestrzeni miejskiej.
Badanie odbędzie się w ramach globalnej akcji City Sampling Day, znanej jako gCSD. To międzynarodowe przedsięwzięcie pozwala naukowcom sprawdzać, jakie mikroorganizmy występują w miastach i w jaki sposób ich obecność może wpływać na codzienne życie mieszkańców. W Krakowie takie działania zostaną przeprowadzone już po raz siódmy.
Próbki z miejsc, z których korzystają mieszkańcy
Wymazy będą pobierane w okolicach 22 czerwca, podobnie jak w innych miastach uczestniczących w akcji. Naukowcy i wolontariusze sprawdzą powierzchnie przystanków, tramwajów oraz innych wyznaczonych miejsc publicznych. Badane będą także próbki z powietrza. Chodzi o stworzenie możliwie dokładnego obrazu mikrobiologicznego miasta, czyli niewidzialnej warstwy Krakowa, która towarzyszy mieszkańcom każdego dnia.
Kraków dołączył do tego projektu w 2020 roku. Krajowym koordynatorem przedsięwzięcia został dr hab. inż. Paweł Łabaj, prof. UJ z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ, współzałożyciel MetaSUB Europe. W akcji bierze udział kilkadziesiąt miast z całego świata, między innymi Berlin, Nowy Jork, Hong Kong, Tokio i Buenos Aires.
Pierwsza mapa mikrobiomu Krakowa coraz bliżej
Zespół z MCB UJ ma już wstępne wyniki analiz próbek zebranych w 2023 i 2024 roku. Według informacji przekazanych przez prof. Pawła Łabaja, wkrótce będzie można zaprezentować pierwszą mapę mikrobiomu Krakowa. To ważny etap, bo pozwoli pokazać, jakie mikroorganizmy występują w różnych częściach miasta i czy wybrane przestrzenie publiczne mają swoją charakterystyczną mikrobiologiczną specyfikę.
Dotychczasowe prace konsorcjum MetaSUB pokazały, że niektóre obszary miast mogą mieć własny, rozpoznawalny skład gatunkowy mikroorganizmów. Badania pozwalały też wykrywać nowe społeczności i elementy środowiska miejskiego. Takie dane mogą mieć znaczenie między innymi w kryminalistyce oraz przy oznaczaniu obecności patogenów lekoopornych.
Światowe badania zaczęły się w Nowym Jorku
Akcja pobierania próbek z przestrzeni miejskich rozpoczęła się 10 lat temu w Nowym Jorku z inicjatywy MetaSUB International Consortium. Od tego czasu projekt rozrósł się do międzynarodowej sieci badawczej, w której naukowcy porównują mikrobiomy różnych miast i szukają odpowiedzi na pytanie, co naprawdę znajduje się na powierzchniach, z którymi ludzie mają kontakt każdego dnia.
W 2021 roku konsorcjum opublikowało wyniki badań w czasopiśmie naukowym „Cell”. Analizie poddano 4728 próbek zebranych w latach 2015-2017 w 60 miastach. Naukowcy zidentyfikowali 4246 znanych gatunków mikroorganizmów obecnych w środowisku miejskim oraz spójny zestaw 31 gatunków występujących w 97 proc. próbek. Różniły się one od organizmów komensalnych człowieka.
Bakterie stanowiły dwie trzecie tych znalezisk. Pozostałą część tworzyła mieszanka grzybów, wirusów i innych mikrobów. Odkryto także blisko 11 tys. wcześniej nieudokumentowanych wirusów oraz 748 nowych rodzajów bakterii.
Nie każdy mikrob jest zagrożeniem
Eksperci zwracają uwagę, że większość wykrywanych organizmów prawdopodobnie jest neutralna dla ludzi, a część może być nawet korzystna. Nowe wirusy najpewniej są bakteriofagami, czyli wirusami infekującymi bakterie, a nie ludzi czy zwierzęta. Odkrywane mikroorganizmy mogą w przyszłości wspierać rozwój nowych terapii, leków albo rozwiązań przydatnych w rekultywacji zanieczyszczonych terenów.
W krakowskiej odsłonie projektu naukowcy z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ współpracują z Wydziałem ds. Przedsiębiorczości i Innowacji Urzędu Miasta Krakowa, Zarządem Transportu Publicznego oraz Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym. Dzięki temu badanie obejmuje miejską przestrzeń, z której codziennie korzystają tysiące krakowian.
Dziękujemy, że przeczytałeś nasz artykuł do końca. W Kurierze Krakowskim każdego dnia piszemy o najważniejszych wydarzeniach z Krakowa i Małopolski.
Bądź na bieżąco! Obserwuj, komentuj i udostępniaj. Odwiedź nas także na Facebooku i YouTubie.
Masz temat? Napisz do nas: kontakt@kk24.info
