Przez Cmentarz Komunalny Podgórki Tynieckie przebiega równoleżnik 50°N. Właśnie ten geograficzny szczegół stał się podstawą niezwykłej krakowskiej instalacji „TEMPUS FUGIT”, która pokazuje w przestrzeni, jak wraz z ruchem kontynentu zmienia się położenie tej linii na przestrzeni setek i tysięcy lat.
15 centymetrów w dekadę, ponad 15 metrów w tysiąc lat
Pomysł opiera się na zjawisku dryfu kontynentalnego. Teren Krakowa przemieszcza się w kierunku północno-wschodnim, dlatego położenie równoleżnika 50°N względem powierzchni Ziemi nie pozostaje całkowicie nieruchome. Według obliczeń wykorzystanych przy tworzeniu instalacji po 10 latach różnica wyniesie około 15,5 cm, po stuleciu 1,55 m, a po tysiącu lat już 15,5 m.
Na terenie nekropolii wyznaczono obecny przebieg równoleżnika, a także punkty odpowiadające jego położeniu w przeszłości i przyszłości. Stalowa szyna obrazuje roczne przesunięcie, dzięki czemu całość można odczytywać jak nietypowy zegar, którego skalą nie są minuty, lecz całe epoki.
Od chrztu Polski po odzyskanie niepodległości
Geograficzną linię zestawiono z konkretnymi wydarzeniami historycznymi. Na osi znalazły się między innymi rok 966 związany z chrztem Mieszka I, lokacja Krakowa w 1257 roku, bitwa pod Grunwaldem z 1410 roku, przeniesienie dworu królewskiego z Krakowa do Warszawy w 1609 roku oraz odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku.
Autorem geodezyjnej koncepcji jest krakowski geodeta Mariusz Meus, znany jako „Pan Południk”. Instalację po raz pierwszy prezentowano w 2024 roku przy okazji Międzynarodowej Konwencji Światowej Federacji Organizacji i Firm Pogrzebowych FIAT-IFTA w Krakowie. Uroczysta prezentacja ukończonego projektu została objęta honorowym patronatem Głównego Geodety Kraju.
Nietypowy projekt tuż przed Wszystkimi Świętymi
Obecną prezentację zorganizowano tuż przed 1 listopada. Centrum Pogrzebowe KLEPSYDRA, które odpowiada za realizację i zarządzanie nekropolią, przedstawia „TEMPUS FUGIT” jako połączenie geodezji, historii, edukacji i refleksji nad przemijaniem. Według organizatora jest to jedyna taka instalacja zrealizowana na terenie cmentarza na świecie.
Prezes Centrum Pogrzebowego KLEPSYDRA Rafał Cichewicz podkreśla, że projekt wpisuje się w koncepcję cmentarza, który poza swoją podstawową funkcją może być również przestrzenią edukacji, kultury i kontaktu z historią. Sama łacińska nazwa „TEMPUS FUGIT” oznacza „czas ucieka”.
Najmłodszy komunalny cmentarz Krakowa nadal się rozwija
Podgórki Tynieckie są najmłodszym cmentarzem komunalnym w Krakowie. Nekropolia powstaje w formule partnerstwa publiczno-prywatnego z Gminą Miejską Kraków i jest rozbudowywana etapami. Na jej terenie funkcjonują między innymi krematorium, kaplica ceremonialna i kolumbaria, a rozwój obejmuje również kolejne kwatery cmentarne.



