Jak informuje Urząd Miasta Krakowa, wprowadzenie Strefy Czystego Transportu w Krakowie nie było decyzją uznaniową władz miasta, lecz konsekwencją obowiązujących przepisów prawa oraz wyników oficjalnych pomiarów jakości powietrza. Jak wynika z dokumentów przekazanych przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, w 2024 roku w aglomeracji krakowskiej doszło do przekroczenia średniorocznych norm dwutlenku azotu, jednego z najbardziej szkodliwych dla zdrowia zanieczyszczeń komunikacyjnych.
Jednoznaczne stanowisko GIOŚ, które trafiło do Urzędu Miasta Krakowa w pierwszej połowie 2025 roku, potwierdziło przekroczenie dopuszczalnych poziomów NO₂. Zgodnie z obowiązującą metodologią to właśnie ocena Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska ma charakter wiążący – ani prezydent miasta, ani Rada Miasta Krakowa nie mają kompetencji do jej podważania. Ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych jasno wskazuje, że w miastach powyżej 100 tysięcy mieszkańców, w których stwierdzono takie przekroczenia, rada gminy ma obowiązek ustanowić Strefę Czystego Transportu od 1 stycznia roku następującego po otrzymaniu wyników oceny.
Jak podkreślają urzędnicy, w Krakowie procedura ta została przeprowadzona zgodnie z przepisami. Uchwała o ustanowieniu SCT została przyjęta przez Radę Miasta 12 czerwca 2025 roku, weszła w życie 26 czerwca, a sama strefa zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku. Co istotne, przepisy jasno określają również warunki ewentualnego zniesienia strefy. Może to nastąpić dopiero wtedy, gdy przez trzy kolejne lata nie zostaną odnotowane przekroczenia średniorocznych norm dwutlenku azotu.
Urząd zwraca uwagę, że wprowadzenie Strefy Czystego Transportu wpisuje się także w zapisy Programu Ochrony Środowiska dla województwa małopolskiego oraz unijne dyrektywy, które zobowiązują państwa członkowskie do znaczącego ograniczenia emisji NO₂ do 2030 roku. Jak podaje Krakowski Alarm Smogowy, powołując się na dane GIOŚ, ponad 620 tysięcy mieszkańców Krakowa żyje obecnie na obszarach, gdzie nowe normy dla dwutlenku azotu są przekraczane. To właśnie te dane były jednym z kluczowych argumentów przemawiających za koniecznością wdrożenia SCT jako narzędzia ochrony zdrowia publicznego.
Strefa Czystego Transportu pozostaje jednym z najbardziej dyskutowanych tematów w Krakowie. Sprawa długo nie wygaśnie. Przypomnijmy, dziś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zajmie się czterema skargami związanymi z uchwałą o wprowadzeniu Strefy Czystego Transportu w mieście. Przed sądem amją się zebrać przeciwnicy STC – będziemy to relacjonować.
